Ακούω. Ξεχνάω. Βλέπω. Θυμάμαι. (Μέρος 1ο)

Το ρητό του τίτλου (από τον Κομφούκιο αν δεν κάνω λάθος) τονίζει την αξία της εικόνας σε σχέση με τον προφορικό λόγο. Και βέβαια το «μια εικόνα όσο χίλιες λέξεις» τονίζει την αξία της εικόνας σε σχέση με το γραπτό λόγο.
Η τεχνική των εννοιολογικών χαρτών (με τη γενικότερη έννοια που περιλαμβάνει mind maps, concept maps αλλά και άλλες τεχνικές οπτικής αναπαράστασης) φιλοδοξεί να συνδυάσει τα θετικά όλων των προσεγγίσεων για τη μετάδοση ιδεών, σκέψεων και γνώσεων:

  • γρήγορη αναμετάδοση
  • καταγραφή
  • οπτικοποίηση
  • αλλά και να βοηθήσει στην εξέλιξή τους:

  • υποβοήθηση εστίασης
  • εντοπισμός σημείων για περαιτέρω ανάλυση
  • διευκόλυνση για γέννηση (καταιγισμό) νέων ιδεών (brain storming)
  • Στα θετικά αυτά έρχονται με τις δυνατότητες του web 2.0 (από υπηρεσίες όπως π.χ. το MindMeister) να προστεθούν δυνατότητες όπως:

  • εύκολος διαμοιρασμός ενός χάρτη
  • συνεργατική, σε πραγματικό χρόνο, επεξεργασία του
  • δυνατότητα καταγραφής ιστορικού αλλαγών και επιστροφή σε παλιότερη έκδοση
  • Ήταν έκπληξη για μένα να διαπιστώσω ότι η ιεραρχική (δενδρική) οργάνωση (βλέπε tab/space identation σε απλά αρχεία κειμένου — ουσιαστικά ένα πρώιμο outline — ή το ιεραρχικό σύστημα φακέλων και αρχείων) που χρησιμοποιώ εδώ και καιρό για διάφορα θέματα, όπως για:

  • την οργάνωση ιδεών,
  • την καταγραφή των εργασιών που πρέπει να γίνουν (todo list) ή που έχουν γίνει (journal),
  • την οργάνωση της προσωπικής «βάσης γνώσεων» στο σύστημα αρχείων,
  • ήταν και ο αρχικός τρόπος αναπαράστασης και ανταλλαγής της πληροφορίας αυτής από τις πρώτες εφαρμογές mind maps. Πλέον, βέβαια, υπάρχουν πιο προχωρημένες συμβάσεις και πρότυπα (κυρίως κλειστά) αποθήκευσης των πληροφοριών ( που όμως τα περισσότερα καταφεύγουν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο σε κάποιο σχήμα σε XML).

    Στα θετικά αυτής της διαπίστωσης είναι ότι άμεσα μπορώ να αξιοποιήσω υπάρχουσες καταγραφές αλλά από την άλλη, ο βασικός λόγος που έψαξα λίγο περισσότερο το θέμα αυτό ήταν ακριβώς για να αποφύγω αυτούς τους περιορισμούς της αυστηρά ιεραρχικής δομής. Οι περιορισμοί αυτοί παρατηρούνται γενικότερα στις εφαρμογές δημιουργίας Mind Maps (που βέβαια ανάγονται και στον αρχικό ορισμό τους) και εκδηλώνονται με:

  • την έλλειψη δυνατότητας ορισμού σχέσεων (relationship) μεταξύ δύο κόμβων. Μάλιστα, το μόνο -εμπορικό κιόλας- λογισμικό που είδα να έχει τέτοια δυνατότητα ήταν το MindManager X5 Pro, όπου η σύμβαση είναι να συνδέει τους δύο κόμβους ένα διπλό βέλος με μη συνεχή γραμμή.
  • το να μη μπορεί ένας κόμβος να συνδέεται με δύο (ή και περισσότερους) κόμβους-γονείς
  • Σε αντίστοιχες περιπτώσεις, όπως π.χ. η κατηγοριοποίηση ενός άρθρου σε ένα blog, λύσεις έχουν δοθεί μέσω της συσχέτισης με πολλαπλές κατηγορίες ή ο χαρακτηρισμός (tagging) με κάποιες λέξεις κλειδιά. Οι αδυναμίες αυτές αλλά και η ανάγκη για παρουσίαση και έμφαση των σχέσεων μεταξύ πολλών εννοιών με οδηγεί στη διερεύνηση και της έννοιας των concept maps και του -πολύ δημοφιλούς στο χώρο της εκπαίδευσης – λογισμικού CMapTools (σε επόμενη ανάρτηση όμως). Εννοείται είναι ευπρόσδεκτες οι όποιες παρατηρήσεις και εμπειρίες επί του θέματος.

    Για την ώρα παραπέμπω σε ένα χάρτη (mind map) με θέματα που -προσπαθώ να- παρακολουθώ, ο οποίος δημιουργήθηκε πολύ γρήγορα μιας και το αρχείο προϋπήρχε και χρειάστηκε να κάνω μόνο μικρές αλλαγές σε κάποια σημεία όπου χρησιμοποιούσα το (-) αντί για bullet (το MindMeister επιτρέπει εισαγωγή από tab idented αρχείο):

    whatitrytofollow2

    Update: 2008-12-28 Τη δυνατότητα για σύνδεση εννοιών επέλεξε η MindMeister να την παρουσιάσει ως ..χριστουγεννιάτικο δώρο. Δοκιμαστικά, τουλάχιστον σε αυτή τη φάση, μπορεί να συνδέσει έννοιες με πράσινα βέλη:

    mindmeister_crossconnx

    Advertisements

    7 thoughts on “Ακούω. Ξεχνάω. Βλέπω. Θυμάμαι. (Μέρος 1ο)

    1. Μεγάλο πράγμα η μοντελοποίηση της πληροφορίας στην πληροφορική και κατεπέκταση η οπτικοποίηση της γενικότερα σε όλους τους τομείς.
      Δεν είναι εύκολο, θέλει ταλέντο για να ειναι καλή και εύχρηστη.
      Λιγο πολυ όμως όλοι καθημερινά οργανώνουμε ασυναίσθητα στο μυαλό μας τις δουλιές που έχουμε να κάνουμε. Άλλοι στο μυαλό άλλοι στο χαρτί.
      Τέτοια σχεδιαγράμματα θα βρει κανείς ακόμα και πάνω σε χαρτοπετσέτες!!!

    2. Πολύ εύστοχο το σχόλιο σχετικά με τις χαρτοπετσέτες! Υποτίθεται ότι βασικός στόχος αυτών των εφαρμογών είναι να αναπαράγουν αυτήν ακριβώς τη λειτουργικότητα – πρόσβαση από παντού, ευκολία αλλά και διάρκεια ..ζωής 😉

      Μάλιστα πρόσφατα στο DevLearn υπήρχε μια παρουσίαση (http://www.elearningguild.com/content.cfm?selection=doc.977) του Dan Roam που έχει γράψει ένα βιβλίο σχετικό με το θέμα με αυτόν ακριβώς τον τίτλο: «The Back of the Napkin»!
      Στην παρουσίαση αυτή, ο συγγραφέας αναφέρθηκε σε πολλά από τα βασικά σημεία αυτής της προσέγγισης, όπως φαίνονται και από τις σημειώσεις εδώ: http://elearningweekly.wordpress.com/2008/11/14/devlearn-2008-day-2-recap/

      Όσο για την πρόσβαση από παντού υπάρχει ήδη αντίστοιχη εφαρμογή για το iPhone: http://www.iphonedownloadblog.com/2008/10/01/mind-maker-mindmap-application-for-iphoneitouch/

    3. Πέτρο προφανώς και έχεις ακουστά το freemind έτσι ? Open source και με όλα τα καλούδια του MindMeister όπως και node hyperlinking.

      Όπως και να έχει με ιντρίγκαρε το node με τα BPM +EDM +Επάρκεια + ΕΣΠΑ. Ξέρεις κάτι για τα call του ΕΣΠΑ το 2009 ??? )

    4. @doxaras: Έχεις δίκιο που τονίζεις την ύπαρξη μιας ανοικτής εκδοχής εφαρμογής με τέτοια λειτουργικότητα. Η εφαρμογή αναφέρεται στη σχετική λίστα της wikipedia όπου παραπέμπω. Ήθελα όμως να αναδείξω την επιπλέον -συνεργατικής χροιάς- λειτουργικότητα που προτείνει η web-based εφαρμογή της MindMeister…Ένα από τα θετικά της προσέγγισης αυτής είναι -ανάμεσα σε πολλά που προσφέρει το σχετικό API- ότι μπορείς να κάνεις embed το χάρτη (εγώ δεν το έκανα μιας και ήθελα να κρατήσω μερικά πράγματα ..για μένα 😉 )
      Όσο για το node σχετικά με ΕΣΠΑ, κυρίως αναφερόμουν στις διαδικασίες προετοιμασίας για τη δυνατότητα συμμετοχής στα επερχόμενα calls (εξ’ού και η διαχειριστική επάρκεια και το σχετικό πρότυπο ΕΛΟΤ)…
      Το καλύτερο που έχεις να κάνεις πάντως είναι να «παρακολουθείς» τον σχετικό -καλά στημένο κατά τη γνώμη μου – ιστοτόπο: http://www.espa.gr/ (για τον οποίο μάλιστα πολύ πρόσφατα ενεργοποιήθηκε και το RSS module: http://www.espa.gr/Greek/Misc.aspx?lmid=5). Έχε υπόψη πάντως ότι ακόμη υπάρχουν αρκετά calls να βγουν και από το Γ’ ΚΠΣ (π.χ. http://www.infosoc.gr/infosoc/el-GR/epktp/piousendiaferei/td_proskliseis/prosklhseis/default.htm?pr_id=1219)

    5. Πέτρο η ερώτηση ήταν λίγο provocative ;-), γιατί ακριβώς αυτήν την περίοδο δουλεύω πάνω σε ένα προϊόν διαχείρισης έργων ΕΣΠΑ το οποίο θα έχει full BPM (μέσω jBPM) λειτουργικότητα, eprotocol, user task assignment και το hype του θέματος εδράζει στο γεγονός ότι σύμφωνα με πληροφορίες ένα μεγάλο μέρος των calls θα είναι ακριβώς συνυφασμένα με την απαίτηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση πιστοποίησης επάρκειας κάθετα και οριζόντια στη δημόσια Διοίκηση. Βοηθάει επίσης και ενα API με την site υποβολής προόδου της Κοινωνίας της Πληροφορίας.

    6. Παράθεμα: Γνώση και οργάνωση « Λίγο από όλα

    Σχολιάστε

    Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

    Λογότυπο WordPress.com

    Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

    Φωτογραφία Twitter

    Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

    Φωτογραφία Facebook

    Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

    Φωτογραφία Google+

    Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

    Σύνδεση με %s