Codename: Κάθαρσις & e-RIA

Ένα από τα λίγα project που κατάφεραν να ξεφύγουν από τη …ρουτίνα της παρακολούθησης και διαχείρισης (βλ. ΣΔΕ= Σύστημα Διαχείρισης και Ελέγχου (ΕΣΠΑ)) των -όποιων- έργων από τότε που βρέθηκα στην ΕΥΣΣΕΠ, ήταν μια πρόταση για «βελτίωση του ρυθμιστικού περιβάλλοντος και ανακοπή του φαινομένου της ρυθμιστικής πλημμυρίδας μέσω μιας κανονιστικής μεταρρύθμισης» με έμφαση και στην αποκάθαρση (από εκεί και η κωδική ονομασία της ανάρτησης😉 ) της υφιστάμενης νομοθεσίας.

ρυθμιστική_πλημμυρίδα

(Γράφημα από παλιότερη μελέτη της ΕΥΣΣΕΠ)

Οι βασικές δράσεις θα περιλάμβαναν τα ακόλουθα:

  • In-house μελέτη, που θα αφορά τον προσδιορισμό των νομοθετικών και κανονιστικών ρυθμίσεων που θα αξιολογηθούν (προς κατάργηση ή κωδικοποίηση) και θα πραγματοποιηθεί με βάση το πεδίο πολιτικής στο οποίο παρεμβαίνει η ρύθμιση (π.χ. επιχειρηματικότητα, διοίκηση, υγεία, κοινωνική ασφάλιση κ.λπ.).
  • Μελέτη ωρίμανσης/μεθοδολογία, που περιλαμβάνει, κυρίως, την αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης, τον προσδιορισμό του εύρους της παρέμβασης, των κριτηρίων και της μεθόδου αξιολόγησης, προσαρμογή του εργαλείου της «ρυθμιστικής γκιλοτίνας», περιγραφή των προδιαγραφών των αναγκαίων συστημάτων ΤΠΕ, προσδιορισμός ελληνικής μεθοδολογίας ανάπλασης δικαίου με βάση τις αρχές της καλής νομοθέτησης
  • Εκπόνηση Σχεδίου Δράσης, που θα εξειδικεύει κάθε ενέργεια/ δράση και θα επιβεβαιώνει το εφικτό και ρεαλιστικό της υλοποίησης των στρατηγικών κατευθύνσεων. Στα παραδοτέα θα περιλαμβάνονται Τεχνικό Δελτίο Προτεινόμενης Πράξης για τη Β΄ φάση και τεχνικές προδιαγραφές για τις δράσεις αποκάθαρσης της νομοθεσίας (προσφυγή σε εξωτερικό ανάδοχο, πρόχειρος διαγωνισμός).
  • Πιλοτική εφαρμογή γκιλοτίνας και κωδικοποίησης με βάση την προταθείσα μεθοδολογία σε ένα πεδίο ρυθμίσεων.

Σαν σημεία -της ελάχιστης- συμβολής μου θα σημείωνα τα ακόλουθα:

  • την προσπάθεια επικαιροποίησης των παραρτημάτων της πρότασης για την τρέχουσα κατάσταση σε Ελλάδα και ΕΕ (που, όπως φαίνεται, ήταν αποτέλεσμα παλιότερης προσπάθειας στο πλαίσιο της Ομάδας Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης του Πρωθυπουργού (άλλωστε πολλές από τις διεθνείς (όχι όμως τις -όποιες- ελληνικές!) προσπάθειες στο συγκεκριμένο χώρο συνοψίζονται στο σχετικό λήμμα της wikipedia). Γι’ αυτό και η ιδιαίτερη αναφορά:

    Έρευνα και Πρότυπα
    Η έρευνα και η ανάπτυξη διεθνώς προσανατολίζεται, μεταξύ άλλων, στα ζητήματα που αφορούν τη διάθεση νομικού περιεχομένου στο Διαδίκτυο, την ανάπτυξη συστημάτων που βασίζονται στη γνώση (knowledge-based systems), το σχεδιασμό νομικών οντολογιών και σημασιολογικών λεξικών, τις νομικές εφαρμογές του σημασιολογικού ιστού, τη δομημένη αποτύπωση νομικών εγγράφων με ανοιχτή μορφή (πρότυπα XML όπως MetaLex, Akoma-Ntoso, OASIS LegalDocumentML κλπ), στη σημασιολογική διαλειτουργικότητα κ.α,. Τέλος, δεν λείπουν και προτάσεις (αλλά και ενδεικτικές υλοποιήσεις) για υιοθέτηση σύγχρονων τεχνολογικών εργαλείων παρακολούθησης εκδόσεων και αλλαγών που αξιοποιούνται σε έργα ανάπτυξης λογισμικού (π.χ. Git), ώστε κάθε φορά να είναι διαθέσιμη η τελική (ισχύουσα) μορφή των νομικών διατάξεων (ενοποιημένη νομοθεσία). Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, γίνεται αναφορά για δυνατότητα αναδρομής σε συγκεκριμένη παρελθοντική στιγμή και αποτύπωση της τότε ισχύουσας νομοθεσίας.

    Το επικαιροποιημένο σχετικό τμήμα των παραρτημάτων μπορείτε να το βρείτε εδώ.

  • την αναφορά στο πρόγραμμα REFIT της ΕΕ καθώς και στη μεθοδολογία Cost-Benefit.
  • τη συμπερίληψη αναφοράς σε «εργαλεία ICT για ενοποίηση/κωδικοποίηση των ρυθμίσεων» αλλά και σε «ανάπτυξη τεχνολογίας διαρκούς κωδικοποίησης», όπου θα τονιζόταν η αντιμετώπιση των (νέων) τροπολογιών με τον ίδιο τρόπο (άλλωστε σε μεγάλο βαθμό ακόμη και ολόκληρα «νέα» νομοσχέδια αποτελούν τροποποίηση παλιότερου πλαισίου), υιοθετώντας εργαλεία όπως αυτά που αναφέρονται στο παράρτημα και που άλλωστε εξετάζονται και από την ΕΕ (π.χ. AT4AM, AkomaNtoso κ.α.)
  • την ιδέα να εντοπίζονται εκείνα των νομοθετήματα ή τα τμήματά τους (π.χ. μοριοδοτήσεις, καθορισμός βαρών κριτηρίων, καθορισμός επιχειρησιακών διαδικασιών) που ουσιαστικά προσπαθούν να λύσουν με νομοθετικό τρόπο (ορίζοντας κανόνες και διαδικασίες) προβλήματα με λύσεις με χαρακτήρα δυναμικό, οι οποίες θα μπορούσαν να εντοπίζονται μέσω μοντελοποίησης ή/και προσομοίωσης με χρήση των σχετικών επιστημονικών εργαλείων (π.χ. της επιχειρησιακής έρευνας, οικονομετρίας, στατιστικής, διοίκησης διαδικασιών κλπ). Η ολοένα και πιο γενικευμένη αξιοποίηση πληροφοριακών συστημάτων ευέλικτης μοντελοποίησης και εκτέλεσης διαδικασιών θα βοηθούσε τόσο στην ευκολότερη εφαρμογή όσων νομοθετούνται όσο και στον εντοπισμό αστοχιών καθώς και των παραμέτρων προς βελτιστοποίηση. Ουσιαστικά πρόκειται για μια εξειδίκευση των μεθόδων Ανάλυσης Κανονιστικών Επιπτώσεων για τα συγκεκριμένα πεδία νομοθέτησης (που θα άξιζε κανείς να αναλύση το ποσοστό τους στο σύνολο της νομοθεσίας). Άλλωστε, η ύπαρξη μιας τέτοιας υποδομής/προσέγγισης θα βοηθούσε σε επέκταση της διαρκούς παρακολούθησης με μεθόδους διαχείρισης αλλαγής (configuration & change management). Σαν παράδειγμα, στο πρόσφατο ΣΝ για την επιλογή προϊσταμένων, η έκθεση τεκμηρίωσης θα μπορούσε να είναι αποτέλεσμα «αιτιολόγησης μέσω της μοντελοποίησης» πολλαπλών «σεναρίων» εξαντλητικής αποτύπωσης κανόνων βασισμένων σε πραγματικά δεδομένα που έχουν ήδη συλλεγεί μέσω του ΠΣ της Απογραφής (έστω και του συγκεκριμένου στιγμιοτύπου αφού δεν ενημερώνεται διαρκώς). Ιδανικά, η αναζήτηση «βέλτιστης λύσης» βάσει των κριτηρίων που θα έθετε ο νομοθέτης θα μπορούσε να γίνει από πολλαπλούς τρίτους μέσω διάθεσης των δεδομένων με «ανοιχτό» τρόπο. Η υλοποίηση του έργου «Μοντελοποίηση Διαδικασιών Εφαρμογής του Νέου Υπαλληλικού Κώδικα (ΥΚ) και στην Κατάρτιση Προδιαγραφών Υποστηρικτικών Συστημάτων» σαφώς θα βοηθούσε στην παραπάνω προσέγγιση.

Τα παραπάνω επηρέασαν την τελική διατύπωση, π.χ. στο ακόλουθο σημείο:

Νομοθετήματα που ουσιαστικά επιχειρούν να λύσουν με νομοθετικό τρόπο (θέτοντας κανόνες και διαδικασίες καθορισμού) προβλήματα τα οποία θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν με δυναμικό τρόπο (π.χ. μοριοδοτήσεις, συντελεστές κριτηρίων, επιχειρησιακά μέτρα), θα μπορούσαν να αναπτύσσονται μέσω μοντελοποίησης ή/και προσομοίωσης σε συνδυασμό με επιστημονικά εργαλεία (π.χ. επιχειρησιακής έρευνας, οικονομετρίας, στατιστικής, διοίκησης διαδικασιών). Παραδοτέα:

  • Νέα μέθοδος ex-ante ΑΚΕ (e-RIA)
  • Σύστημα e-rule making
  • Εγχειρίδιο διαδικασιών

Σχετικά tweet:

UPDATE: 2014-07-02 Στο πλαίσιο των εργασιών του 4ου Συνεδρίου Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, ο ΓΓΠΣ κος Τσαβδαρής αναφέρθηκε στη διαδικασία νομοθέτησης, την οποία -ρεαλιστικά- περιέγραψε ως συμβιβασμό μεταξύ «δημόσιου» συμφέροντος και ομάδων πίεσης (lobby). Η παραπάνω θέση μου είναι η ακριβώς αντίθετη άποψη: Ανάδειξη -έστω εκείνου του μέρους των- νομοθετημάτων όπου οι διάφορες παράμετροι θα είναι αποτέλεσμα αυτόματης διερεύνησης του χώρου των λύσεων😉

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s