Επιστροφή στο χώρο ΕΣΠΑ

Θυμάμαι ακόμη πόσο με είχε επηρεάσει μια ανάρτηση/αφιέρωμα του Θ. Γεωργακόπουλου (με αναφορές ανάμεσα σε άλλα και στην ΕΥΣΣΕΠ, χωρίς όμως να την αναφέρει ρητά) στην απόφασή μου να ανταποκριθώ σε μια πρόσκλησή της συγκεκριμένης υπηρεσίας και να βρεθώ στο «χώρο του ΕΣΠΑ».

Αλλά και πόσο διαφορετική ήταν η πραγματικότητα που συνάντησα εκεί.

Έτσι, διάβασα με ιδιαίτερο ενδιαφέρον και την πολύ πρόσφατη αναφορά του στην ανάρτηση με τίτλο ΕΣΠΑ: Μια Περίεργη, Πολύτιμη, Πολύπλοκη Ιστορία (προοίμιο μιας πιο ολοκληρωμένης αναφοράς/μελέτης).

Πιθανόν να είμαι ο λιγότερο κατάλληλος  (καθώς είμαι από τους πιο «καινούριους» και μάλιστα με ένα «αναγκαστικό διάλειμμα») αλλά έχοντας πρόσφατη την επιστροφή στο «χώρο ΕΣΠΑ» (ως αποσπασμένος δημόσιος υπάλληλος σε μια Διαχειριστική Αρχή), δεν κατάφερα να αποφύγω μια απόπειρα ανατροφοδότησης (κυρίως συγκέντρωση παλιότερων σχολίων) στο πνεύμα της ελπίδας ότι θα απαντηθούν στην, υπό διαμόρφωση όπως παρατηρώ, ολοκληρωμένη παρέμβαση:

  • Θα είχε ιδιαίτερη αξία ο εντοπισμός των αρχικών οδηγιών της ΕΕ που μπορεί να έχουν οδηγήσει και στις ελληνικές στρεβλώσεις. Για παράδειγμα, στους «σεμιναριάκηδες» (στους οποίους θα μπορούσε να συμπεριλάβει κι άλλες κατηγορίες π.χ. αποδέκτες κρατικών ενισχύσεων κλπ), έχω την αίσθηση ότι μόλις στην τρέχουσα προγραμματική περίοδο 2014-2020, δίνεται έμφαση στον εντοπισμό πολλαπλών ωφελειών του ίδιου φυσικού προσώπου από το σύστημα παρακολούθησης δεικτών.
  • Ενώ αναδεικνύεται επαρκώς το εύρος του διαφορετικού τύπου έργων/παρεμβάσεων που εντάσσονται στις χρηματοδοτήσεις ΕΣΠΑ, δεν γίνεται το ίδιο με τον όρο «μελέτες»: μελέτες ωρίμανσης, συμβουλευτικές μελέτες, τεχνικές μελέτες (απαραίτητες πριν από κάθε τεχνικό έργο), μελέτες εφαρμογής (που στα έργα πληροφορικής «συνηθίζεται» να περιλαμβάνονται στο ίδιο το έργο) κ.α.
  • Δεν παρατήρησα κάποια ρητή αναφορά στο ξεχωριστό (και όχι αμελητέο) Ε.Π. Τεχνική Βοήθεια (ή Τεχνική Υποστήριξη Εφαρμογής), που είναι πηγή χρηματοδότησης πολλών από τις συμβουλευτικές υπηρεσίες που αναφέρονται.
  • Χρειάζεται μεγαλύτερη διερεύνηση το κομμάτι της «επικοινωνίας» (βλ. υλικό, ημερίδες κλπ) καθώς στον όγκο (βλ. προϋπολογισμό), στις προδιαγραφές και τον έλεγχό του δίνει παραδοσιακά ιδιαίτερη βαρύτητα η Ε.Ε.
  • Αφήνεται να εννοηθεί σε διάφορα σημεία ότι η αρχή και το τέλος μιας προγραμματικής περιόδου είναι κάτι ευέλικτο ή/και διαφορετικό σε κάθε χώρα. Έχω την αίσθηση ότι υπάρχουν συγκεκριμένοι κανόνες πότε ενεργοποιούνται οι δυνατότητες ένταξης, επιλεξιμότητας, πληρωμής δαπανών κλπ, που δύσκολα παρακάμπτονται
  • Η παρέμβαση του κου Αντώνη Γκόλτσου, πρώην επικεφαλής της αποστολής της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων στην Ελλάδα, σχετικά με το παράδειγμα της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων που «θα μπορούσε να αποτελέσει ένα καλό πρότυπο για το ΕΣΠΑ», μου θύμισε μια πρόταση (κάπου στα μέσα του 2012, αν δεν κάνω λάθος) του κ. Γ. Βαρουφάκη για «outsourcing των αδιάθετων πόρων του ΕΣΠΑ στην ΕΤΕπ». Θα ρωτούσα λεπτομέρειες για τη σχετικά πρόσφατη συνεργασία με ΕΤΕπ στο πλαίσιο της ολοκλήρωσης του ΕΣΠΑ 2007-2013 (και όχι μόνο; ).

  • Ως προς την παρέμβαση του πρώην προέδρου του ΣΕΣΜΑ, κατά καιρούς έχω αναρωτηθεί για τις πρωτοβουλίες του συγκεκριμένου χώρου (που ευρύτερα, όπως καταλαβαίνω, αναφέρεται ως «ΕΣΠΑτζήδες»), όπου δίνεται ιδιαίτερη έμφαση ως προς την «αυτοπροστασία» του (π.χ. μέσω μητρώου μελετών, διαφάνειας στα θέματα των μελών του κ.α.) καθώς ακούγεται αρκετά οξύμωρο να χρειάζεται ακόμη κι εδώ η κρατική «ρύθμιση».

    Πέρα από την άποψή του για τους πολλούς ιδιώτες μη μέλη του, θα ήθελα και άποψη για τους υπόλοιπους εμπλεκόμενους, όπως «μελετητές του δημοσίου» (π.χ. Πανεπιστήμια) αλλά και τη διεθνοποίηση, τελευταία, του σχετικού «ανταγωνισμού» (π.χ. απευθείας ανάθεση διάφορων μελετών στον ΟΟΣΑ και άλλους διεθνείς οργανισμούς, με παρέμβαση και από την Task Force (νυν SRSS)). Και εννοείται θα ήθελα και τις απόψεις των τελευταίων. Νομίζω είναι ευνόητη η έμφαση στο σημείο αυτό καθώς τίθενται θέματα «σύγκρουσης συμφερόντων», αφού όσο πιο απλοποιημένο είναι ένα πλαίσιο ή όσο περισσότερη τεχνογνωσία μεταφερθεί στις ίδιες τις δομές τόσο λιγότερη εξωτερική βοήθεια θα χρειαστεί στην πορεία.

    Ενδεικτικό αντικείμενο έργου, στο οποίο θα επικέντρωνα: το νέο ΣΔΕ (=Σύστημα Διαχείρισης και Ελέγχου Πράξεων) και το αντίστοιχο εγχειρίδιο διαδικασιών, το οποίο έχει αποτελέσει αντικείμενο πολλών έργων αλλά και νομοθετικών παρεμβάσεων τόσο για τη διαμόρφωσή του όσο και για την απλοποίησή του κατά καιρούς. Στο αποτέλεσμα του πιο πρόσφατου έργου για την προσαρμογή του στη νέα περίοδο (βλ. Εξέλιξη προετοιμασίας νέου ΕΣΠΑ) θα μπορούσε κανείς να παρατηρήσει τόσο τον σαφώς εγγραφοκεντρικό προσανατολισμό (ενώ υπάρχει Πληροφοριακό Σύστημα που το υποστηρίζει (βλ. ΟΠΣ/Εργόραμα, που θα έπρεπε να ακολουθεί τις οδηγίες για #eCohesion*) όσο και τις χρονικές αποκλίσεις μέχρι την επίσημη παράδοσή του. Προοπτικές ηλεκτρονικοποίησης των διαδικασιών, που βασίζονται στα παραδοτέα των έργων αυτών, εννοείται υπάρχουν. Για παράδειγμα, στο κείμενο του ΕΠ. Μεταρρύθμιση Δημόσιου Τομέα ():

    Κεφάλαιο 10 (σελ. 361) Μείωση του διοικητικού φόρτου για τους δικαιούχους
    (…)
    Με βάση την αποτίμηση της προγραμματικής περιόδου (ΠΠ) 2007-2013, οι ελληνικές αρχές θεωρούν το υφιστάμενο ΣΔΕ αξιόπιστο και λειτουργικό.
    (…)
    Έχει αναπτυχθεί η επιχειρησιακή πλατφόρμα «ΔΙΑΥΛΟΣ» που αποτελεί τον αποκλειστικό χώρο δημοσιοποίησης και διαβούλευσης εγγράφων μεταξύ των υπηρεσιών για την παροχή έγκαιρης πληροφόρησης προς τους φορείς που εμπλέκονται στη διαχείριση, τον έλεγχο και την παρακολούθηση των συγχρηματοδοτούμενων έργων.
    (…)
    Η πλήρης εφαρμογή της ηλεκτρονικής διαχείρισης των διαδικασιών του ΣΔΕ τοποθετείται αρχές του 2016*.

    Αλλά αυτό απέχει λίγο από την πραγματικότητα (όπως, τουλάχιστον, την αντιλαμβάνομαι εγώ εδώ και λίγο καιρό) ενώ την ίδια στιγμή δεν μπορώ να εντοπίσω πώς αντιμετωπίζονται άλλα βασικά θέματα όπως π.χ. θέματα συντονισμού από την -πολύ κρίσιμη για μένα- φάση ακόμη της εξειδίκευσης των επιχειρησιακών προγραμμάτων σε δράσεις, έργα κλπ.:

    8.1 (Σελ. 289 του παραπάνω κειμένου για το Ε.Π. ΜΔΤ) Γενικές λειτουργίες συντονισμού
    Σε επίπεδο ΕΠ, η ΔΑ κάθε ΕΠ θα διασφαλίσει την συμπληρωματικότητα και τη συνέργεια με τις παρεμβάσεις άλλων ΕΠ, σε συνεργασία με τις αντίστοιχες ΔΑ, στοχεύοντας στον συγχρονισμό υλοποίησης και στις οικονομίες κλίμακας, στη μη επικάλυψη των χορηγουμένων χρηματοδοτήσεων και την αποφυγή «ανταγωνιστικής» λειτουργίας τους.

Στο σημείο αυτό θα σημείωνα την πρώτη μου επαφή με διαδικασίες ελέγχου από ευρωπαϊκό όργανο (αξίζει, νομίζω, διερεύνησης το κατά πόσο έχει αλλάξει η κατάσταση). Παρά τη διαβεβαίωση στην απευθείας επικοινωνία μου με την ECA:

The ECA, including the auditors are able to accept, verify and treat digital signed documents. In addition, the ECA itself has since 2010 a PKI infrastructure in place and is also able to digitally sign documents

η καθημερινή πρακτική απείχε πολύ:

Στην αναφορά για «ελλιπή κεντρικό σχεδιασμό/παρακολούθηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση» και την αναγκαιότητά του, τέλος, θα συμπλήρωνα την ευρύτερη συζήτηση για το μέχρι ποιό σημείο φτάνει η ευθύνη μετά την όποια παραλαβή των συμβουλευτικών έργων (μιας και χαρακτηρίζονται συχνά ως απλά γνωμοδοτικά ενώ σε πολλές περιπτώσεις γίνονται διορθώσεις ή/και άλλες παρεμβάσεις) και αν το βάρος μεταφέρεται αποκλειστικά στους αναθέτοντες. Το τελευταίο σαφώς είναι σημάδι ότι χρειάζεται να ενισχυθεί η διαδικασία των παραλαβών. Κατ’ επέκταση, το ίδιο ερώτημα μπορεί να τεθεί και για την ευθύνη των υπηρεσιών της ΕΕ όταν εγκρίνουν τα συγκεκριμένα σχέδια/προτάσεις τόσο για το περιεχόμενο όσο και για τον τρόπο υλοποίησής τους.

* Ο διαγωνισμός για την «Υλοποίηση του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος (Ο.Π.Σ.), σύμφωνα με τις απαιτήσεις της Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020» «τρέχει» εδώ και λίγο καιρό (από τα μέσα Δεκ 2015) και βάσει των τεχνικών προδιαγραφών δημιουργούνται ελπίδες για:

  • Πλήρη μοντελοποίηση του συνόλου των διαδικασιών (αναφέρεται ως κρίσιμος παράγοντας, θα γίνει από τον Τεχνικό Σύμβουλο) στις οποίες χρησιμοποιείται το ΟΠΣ βάσει του ΣΔΕ (η διατύπωση αυτή σε συνδυασμό με την εγγραφοκεντρική προσέγγιση του ΣΔΕ κάπως με προβληματίζει αλλά ας είναι)
  • Την υποστήριξη εκτέλεσης των ροών εργασιών από το περιβάλλον λειτουργίας τους (μάλιστα στο πρότυπο  BPMN 2.0, χωρίς μετάφραση σε άλλη κλειστή τεχνολογία)

Αλλά αυτά θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για «εμπλουτισμό» της ανάρτησης για τα έργα με μοντελοποίηση/εκτέλεση διαδικασιών οπότε δε θα επεκταθώ περισσότερο.

2 thoughts on “Επιστροφή στο χώρο ΕΣΠΑ

  1. Παράθεμα: Διαδικασία εξειδίκευσης και ανασχεδιασμός – @pgaval

  2. Παράθεμα: Διαδικασία εξειδίκευσης και ανασχεδιασμός – @pgaval

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s