Διαδικασία εξειδίκευσης και ανασχεδιασμός

Ενώ συνηθίζω με δική μου πρωτοβουλία πολύ σύντομα (συνήθως εντός διμήνου) dt120525από την τοποθέτηση σε κάποια θέση (και δεν είναι και λίγες) να υποβάλλω κάποιας μορφής ανατροφοδότηση* για τις βασικές διαδικασίες στις οποίες συμμετέχει ο αντίστοιχος ρόλος (στην ουσία μεταφέροντας την οπτική του τρίτου/εξωτερικού παρατηρητή και πριν κανείς «εξοικειωθεί» από την επικρατούσα καθημερινή πρακτική), στη θέση που βρέθηκα πρόσφατα (στην ΕΥΔ ΜΔΤ)  η ευκαιρία αυτή δόθηκε (έστω και για μια μόνο από τις διαδικασίες) με τη συμμετοχή στο σεμινάριο του ΕΚΔΔ/ΙΝΕΠ «Ανασχεδιασμός διοικητικών διαδικασιών στο δημόσιο τομέα» (80015Δ16).

Το πολύ ενδιαφέρον με το συγκεκριμένο σεμινάριο είναι η διάρθρωσή του που «σπάει» το συνήθως συνεχόμενο 4ήμερο σε δύο (2) μέρη: ένα 2ήμερο εισηγήσεων και ένα 2ήμερο παρουσιάσεων εργασιών. Η πρώτη ημέρα εισηγήσεων αφορά στην παρουσίαση του πλαισίου απλούστευσης διαδικασιών, μείωσης διοικητικών βαρών και της λογικής του ανασχεδιασμού των διαδικασιών (σε μεγάλο βαθμό κοντά σε όσα περιγράφω σε παλιότερη ανάρτηση) ενώ κατά τη δεύτερη μέρα γίνεται παρουσίαση της σημειογραφίας BPMN για την αποτύπωση (μοντελοποίηση) των διαδικασιών και αξιοποιείται σχετικό εργαλείο ως πρακτική εξάσκηση (στην περίπτωσή μας, το Bizagi). Στο δεύτερο μέρος, μετά από δύο εβδομάδες περίπου, παρουσιάζονται προσπάθειες αποτύπωσης και ανασχεδιασμού από τις ομάδες εργασίας που έχουν εν τω μεταξύ σχηματιστεί. Οι εκπαιδευτές στο συγκεκριμένο σεμινάριο ήταν όλοι από τον κατ’ εξοχήν φορέα άσκησης πολιτικής στο συγκεκριμένο χώρο, που δεν είναι άλλος απο το ΥΠΕΣΔΑ/Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης (πρώην ΥΔΜΗΔ). (Αν και το αναρτημένο υλικό είναι αρκετά παλιότερο, το υλικό που μοιράστηκε είναι πιο επικαιροποιημένο και αντλεί στοιχεία από αντίστοιχα μαθήματης της ΕΣΔΔ. Αν κάποιος ενδιαφέρεται μπορώ να το στείλω).

Στις προσδοκίες για το συγκεκριμένο σεμινάριο θα σημείωνα:

  • Aναφορές στην αυτοματοποίηση/εκτέλεση/παρακολούθηση εκτέλεσης/παρακολούθηση αλλαγών/διαρκή βελτίωση των διαδικασιών
  • Περισσότερες αναφορές σε μοντελοποιημένες διαδικασίες που αξιοποιούνται πρακτικά (π.χ. στον ΕΡΜΗ ή από το LGAF στην αυτοδιοίκηση)
  • Δεδομένης της μεγάλης ιστορίας του σεμιναρίου (αλλά και των σχετικών μαθημάτων στο πλαίσιο της ΕΣΔΔ) θα περίμενε κανείς να έχει γίνει προσπάθεια σχηματισμού μιας σχετικής κοινότητας (βλ. thematic learning network) με συμμετοχή τόσο των εκπαιδευτών όσο και των εκπαιδευομένων. Κάτι τέτοιο θα μπορούσε να βοηθήσει και στα πρώτα βήματα εμπλουτισμού ενός αποθετηρίου μοντελοποιημένων διαδικασιών, όπως έχω ξανα-αναφέρει. Στην περίπτωσή μας αξιοποιήθηκε προς τη σωστή κατεύθυνση ως χώρος συγκέντρωσης παραδοτέων η υπηρεσία box.com αλλά μόνο σε επίπεδο του συγκεκριμένου σεμιναρίου.
  • Καλύτερη προετοιμασία για πιο στοχευμένη δημιουργία ομάδων εργασίας

Προσωπικά, αποφάσισα να αφιερώσω λίγο χρόνο σε μια από τις διαδικασίες στις οποίες συμμετέχει η Μονάδα Α1 μιας Διαχειριστικής Αρχής, αυτή της διαδικασίας εξειδίκευσης (παρόλο που δε μου φαίνεται ότι επιδέχεται ριζικό ανασχεδιασμό ενώ, λογικά, πρέπει να έχει περάσει ήδη από πολλά …κύματα απλούστευσης):

Στην παρουσίαση έχω προσπαθήσει να αποτυπώσω τη διαδικασία «όπως είναι» (βλ. AS IS) στην Υπηρεσία όπου βρίσκομαι (αν και δεν θα έπρεπε να υπάρχουν μεγάλες αποκλίσεις και για τα υπόλοιπα επιχειρησιακά προγράμματα). Η ιδιαιτερότητα με το ΕΠ «Μεταρρύθμιση Δημόσιου Τομέα» είναι ο οριζόντιος χαρακτήρας του, ο κεντρικός ρόλος που έχει ένα Υπουργείο (το ΥΠΕΣΔΑ/τομέας ΔΜΗΔ, ελλείψει αντίστοιχης επιτελικής δομής και δεδομένου ότι δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί το πλαίσιο λειτουργίας της Γενικής Γραμματείας Ψηφιακής Πολιτικής) καθώς και το γεγονός ότι οι δικαιούχοι είναι φορείς του Δημοσίου (μέσω επιτελικών δομών ή/και ΑΕ/ΝΠΙΔ του Δημοσίου μετά από προγραμματική συμφωνία) . Ιδιαίτερος κι ο ρόλος των επιτελικών δομών των υπόλοιπων υπουργείων μια και έχουν αμιγώς την ευθύνη του  συντονισμού όλων των εποπτευόμενων φορέων κάθε Υπουργείου (για τον αντίστοιχο τομέα πολιτικής) στην κατάθεση προτάσεων και άρα και την ευθύνη δημιουργίας στοιχειώδους εσωτερικού ανταγωνισμού στο χώρο των «δυνητικών δικαιούχων». Η πρόταση ανασχεδιασμού είναι στην κατεύθυνση της επανα-χρησιμοποίησης υποδομών ΤΠΕ για την ηλεκτρονικοποίησή της (με ..εσάνς πανάκειας που αναδύεται και από το πιο πάνω Dilbert κόμικ 😉 ) με στόχο την καλύτερη συνεργασία και διάχυση μεταξύ των εμπλεκομένων. Όποιες παρατηρήσεις ευπρόσδεκτες!

Εννοείται ελπίζω κάποια στιγμή να δω την όποια σχετική μοντελοποίηση της διαδικασίας, όπως θα προκύψει στο πλαίσιο των έργων αναβάθμισης/προσαρμογής/νέας υλοποίησης του ΟΠΣ/Εργόραμα για τη νέα περίοδο.

UPDATE 2016-03-28 Μου έκανε θετική εντύπωση ότι το κενό του νέου ΣΔΕ που περιγράφω στην παραπάνω παρουσίαση έχει εντοπιστεί και στη μελέτη Αξιοποιώντας το ΕΣΠΑ 2014 – 2020/Προτάσεις βέλτιστης στόχευσης και διαχείρισης από τη Διαδικασία Σύμβουλοι Επιχειρήσεων Α.Ε μέσω της ΔΙΑΝΕΟΣΙΣ, στο πλαίσιο της προσπάθειας «διερεύνησης» της διάθεσης των διαρθρωτικών κονδυλίων, στην οποία έχω ξανα-αναφερθεί. Αντιγράφω τα σχετικά με το πλαίσιο της συγκεκριμένης διαδικασίας:

(…) ωστόσο η έλλειψη θεσμοθετημένης διαδικασίας
βάσει της οποίας τα έργα που προτείνονται από τις Επιτελικές Δομές των
Υπουργείων, θα αποτελούν μέρος ενός συνολικού προγραμματισμού,
δημιουργεί επισφάλειες ως προς την αντιμετώπιση των αδυναμιών που
έχουν εντοπισθεί και την εν γένει σκοπιμότητα και αποτελεσματικότητα
των έργων που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ.

(…)

4.2.2. Επανακαθορισμός της Διαδικασίας Εξειδίκευσης των Επιχειρησιακών Προγραμμάτων του ΕΣΠΑ 2014-2020 – Καθορισμός Αρμοδιοτήτων Επιτελικών Δομών
Λαμβάνοντας υπόψη το κοινοτικό και εθνικό θεσμικό πλαίσιο υλοποίησης και διαχείρισης των επιχειρησιακών προγραμμάτων του Γ’ ΚΠΣ, του ΕΣΠΑ 2007-2013 και του ΕΣΠΑ 2014-2020, παρακάτω ακολουθεί μια συγκριτική αξιολόγηση της διαδικασίας εξειδίκευσης του ΕΠ μεταξύ της 3ης και 4ης προγραμματικής περιόδου, προκειμένου να τεθούν οι βάσεις για το σχεδιασμό της αντίστοιχης διαδικασίας κατά την 5η Προγραμματική Περίοδο.
Κατά το Γ’ ΚΠΣ θεσμοθετήθηκε η έννοια του Συμπληρώματος Προγραμματισμού, ενώ στο ΕΣΠΑ 2007-2013 εισήλθε η έννοια του Εγγράφου Εξειδίκευσης Προγράμματος. Τα δύο αυτά εργαλεία είχαν ένα κοινό σκοπό: την εξειδίκευση του εκάστοτε ΕΠ ως υποστηρικτικό εργαλείο στο έργο της εκάστοτε ΔΑ για την έκδοση προσκλήσεων και τη συνολική παρακολούθηση της ενεργοποίησης και υλοποίησης του Προγράμματος. Ωστόσο, και τα δύο παρουσίασαν τόσο πλεονεκτήματα, όσο και μειονεκτήματα κατά την εφαρμογή τους:

Έγγραφο
Συμπλήρωμα Προγραμματισμού
Μειονεκτήματα: Υποχρεωτική η κατάρτιση και έγκρισή του από την Επιτροπή Παρακολούθησης, ως εκ τούτου πιο «βαρύ» και δύσκολο σε τροποποιήσεις και επικαιροποιήσεις
Πλεονεκτήματα Η υποχρεωτική κατάρτιση και κοινοποίηση σε Ευρωπαϊκή Επιτροπή εντός τριμήνου από την έγκριση του Ε.Π.

Έγγραφο Εξειδίκευσης Προγραμματισμού
Μειονεκτήματα 1. Αποτέλεσε εθνικό έγγραφο που λόγω μη έγκρισης από Επιτροπή Παρακολούθησης και μη κοινοποίησης στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν αξιοποιήθηκε στο έπακρο και σύντομα απαξιώθηκε ως προς τη χρησιμότητά του
2. Η μη απαίτηση για πλήρη εξειδίκευση του συνόλου των κατηγοριών πράξεων του κάθε ΕΠ κατά την έγκρισή τους από την ΕΕ
Πλεονεκτήματα 1. Η διαδικασία κατάρτισης του Ε.Ε.Π. είναι δυναμική, με την έννοια ότι θα εμπλουτίζεται και θα επικαιροποιείται σταδιακά και περιοδικά με βάση τα δεδομένα υλοποίησης του Ε.Π.

Στο πλαίσιο αυτό και λαμβάνοντας υπόψη την ανωτέρω σύγκριση των 2 εργαλείων, παρακάτω παρατίθεται η πρόταση για το εργαλείο εξειδίκευσης των ΕΠ του ΕΣΠΑ 2014-2020:

Συγκεκριμένα, προτείνεται η εισαγωγή ενός πλαισίου κεντρικής διαχείρισης του ΕΠ, με καθορισμένους κανόνες και όρους εφαρμογής. Αναλυτικότερα, βασικός στόχος είναι η μεταφορά του σχεδιασμού, της προετοιμασίας και της εξειδίκευσης του ΕΠ σε κεντρικό επίπεδο υπό την μορφή Σχεδίου Δράσης (Business Plan) και συγκεκριμένα στην αρμόδια Επιτελική Δομή του κάθε Υπουργείου (υπό την έγκριση και εποπτεία της Επιτροπής Παρακολούθησης). Κατ’ αυτόν τον τρόπο, μπορεί να αποφευχθεί η μέχρι σήμερα «άτακτη» έκδοση προσκλήσεων και ένταξη πράξεων, με επικαλύψεις και χαμηλό βαθμό ωριμότητας. Η τελευταία συνέβαλε στη δημιουργία προβλημάτων κατά την παρακολούθηση των ΕΠ του ΕΣΠΑ 2007-2013, ιδίως όσον αφορά στην παρακολούθηση της επίτευξης των ποσοτικών και ποιοτικών του στόχων.

Αναλυτικότερα, κάθε έργο το οποίο θα προτείνεται στην εξειδίκευση ενός Επιχειρησιακού Προγράμματος του ΕΣΠΑ 2014-2020 θα πρέπει να αποτελεί μέρος ενός εγκεκριμένου συνολικού μακροπρόθεσμου (τριετούς ή πενταετούς) στρατηγικού και επιχειρησιακού σχεδίου του τομέα πολιτικής ευθύνης του εκάστοτε Υπουργείου της Κεντρικής Δημόσιας Διοίκησης. Στο πλαίσιο αυτό, προτείνεται, η εισαγωγή της διαδικασίας υποχρεωτικής κατάρτισης ενός μακροπρόθεσμου (τριετούς ή πενταετούς) στρατηγικού και επιχειρησιακού σχεδίου των διαφόρων τομέων πολιτικής της Δημόσιας Διοίκησης, το οποίο θα εκπονείται με ευθύνη της εκάστοτε Επιτελικής Δομής και ουσιαστικά θα τροφοδοτεί τα Έγγραφα Εξειδίκευσης των Επιχειρησιακών Προγραμμάτων του ΕΣΠΑ 2014-2020. Η διαφοροποίησή του σε σχέση με το έγγραφο εξειδίκευσης που προβλέπεται στο ΣΔΕ 2014-2020, έγκειται στον προσανατολισμό και στη δομή που θα έχει τελικά το έγγραφο αυτό.Προτείνεται να είναι περισσότερο στρατηγικού χαρακτήρα, στην κατεύθυνση ενός Business Plan του κάθε τομέα πολιτικής της Δημόσιας Διοίκησης, το οποίο και θα τροφοδοτεί τις στρατηγικές κατευθύνσεις κάθε τομεακής πολιτικής που θα χρηματοδοτηθεί από τα ΕΠ του ΕΣΠΑ 2014-2020.
Με τον τρόπο αυτό επιτυγχάνονται τα εξής:
• Εξασφάλιση ενός οριοθετημένου πλαισίου διαχείρισης του ΕΠ, βάσει του οποίου θα εκδίδονται προσκλήσεις και θα εντάσσονται οι σχετικές πράξεις
• Αποφυγή ύπαρξης επικαλύψεων μεταξύ των έργων που υλοποιούνται και ιδίως αποφυγή διπλής χρηματοδότησης της ίδιας ή και παρόμοιας μελέτης / έργου
• Εξασφάλιση της πραγματικής σκοπιμότητας και αναγκαιότητας υλοποίησης ενός έργου, αφού θα αποτελεί μέρος ενός εγκεκριμένου ολοκληρωμένου και συνεκτικού στρατηγικού και επιχειρησιακού σχεδίου τομέα πολιτικής (…)

Επιπλέον ενδιαφέρον έχει η συζήτηση που φαίνεται να ξανα-ανοίγει (μια και είχε γίνει και ενόψει της ψήφισης του Ν4314/2014) σχετικά με το συντονισμό, τους ρόλους των φορέων άσκησης πολιτικής και των επιτελικών δομών τους, το ρόλο της ΓΓΨΠ κλπ αλλά ξεφεύγει πολύ από την παρούσα ανάρτηση.

 UPDATE 2016-05 Ο (τυχαίος) εντοπισμός μιας προσπάθειας αποτύπωσης των ΤΕΠ (=Τυποποιημένων Εντύπων Πρότασης) από την με ΕΥΔ ΠΕΠ ΑΜΘ άφησε ανάμεικτα συναισθήματα, καθώς (παρά την υιοθέτηση του «μοντέλου MS Access») θα μπορούσε εγκαίρως να διαχυθεί οριζόντια και να καλύψει ανάγκες κι άλλων διαχειριστικών ώστε να αποφευχθεί τουλάχιστον η διακίνηση εντύπων κατά την υποβολή/επανυποβολή των προτάσεων

 UPDATE 2016-06 Σε συνέχεια της διερεύνησης του κενού κάλυψης της διαδικασίας εξειδίκευσης (για όλα τα επιχειρησιακά προγράμματα) απο το ΣΔΕ, σε επικοινωνία που είχα με την ΕΥΘΥ μού τονίστηκε ότι πράγματι πρόκειται για εθνική επιλογή η μη κάλυψή της. Πέρα από την ανάγκη επίσημης διασταύρωσης και τεκμηρίωσης αυτής της επιλογής, κάτι τέτοιο ουσιαστικά επηρεάζει (=μικρή προοπτική) την κάλυψη των αντίστοιχων αναγκών στο πλαίσιο του επικείμενου έργου υλοποίησης του νέου ΟΠΣ/Εργόραμα. Ειδικότερα για το ΕΠ Μεταρρύθμιση Δημόσιου Τομέα, πλέον προκύπτει θέμα τροποποίησης της περιγραφόμενης διαδικασίας καθώς, με την πρόσφατη ψήφιση του Ν4389/16 (ο οποίος ανάμεσα σε άλλα προβλέπει τη σύσταση Γενικής Γραμματείας Ψηφιακής Πολιτικής) καταργείται (με την παρ.3 άρθρου 168) το Άρθρο 26 του Ν4314, το οποίο όριζε τα του Συντονισμού Δράσεων Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης και ΔράσεωνΤεχνολογίας Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ).

 

Σχετικά tweet:

https://twitter.com/pgaval/status/779421307033321472

* Στο πλαίσιο των -κατά τη δική μου αντίλυψη- τυπικών υποχρεώσεων ενός Υπαλλήλου, όπως αυτές ορίζονται στον Οδηγό Ορθής Διοικητικής Συμπεριφοράς, περί βέλτιστης αξιοποίησης πόρων, γνώσης του γενικότερου πλαισίου λειτουργίας της υπηρεσίας, υποβολής προτάσεων βελτίωσης κλπ.

Advertisements

Επιστροφή στο χώρο ΕΣΠΑ

Θυμάμαι ακόμη πόσο με είχε επηρεάσει μια ανάρτηση/αφιέρωμα του Θ. Γεωργακόπουλου (με αναφορές ανάμεσα σε άλλα και στην ΕΥΣΣΕΠ, χωρίς όμως να την αναφέρει ρητά) στην απόφασή μου να ανταποκριθώ σε μια πρόσκλησή της συγκεκριμένης υπηρεσίας και να βρεθώ στο «χώρο του ΕΣΠΑ». Αλλά και πόσο διαφορετική ήταν η πραγματικότητα που συνάντησα εκεί.

Παρά το ..άδοξο τέλος της, αποφάσισα να ανταποκριθώ και να «επιστρέψω» στο χώρο μετά από ένα μικρό χρονικό διάστημα (χμ, όχι και τόσο ευκαταφρόνητο όταν αλλάζει τελείως το περιεχόμενο της εργασίας τώρα που το ξανασκέφτομαι) αφού ανταποκρίθηκα σε ανοιχτή πρόσκληση της ΕΥΔ «Μεταρρύθμιση Δημόσιου Τομέα».

Έτσι, διάβασα με διπλό ενδιαφέρον και την πολύ πρόσφατη αναφορά του στην ανάρτηση με τίτλο ΕΣΠΑ: Μια Περίεργη, Πολύτιμη, Πολύπλοκη Ιστορία (προοίμιο μιας πιο ολοκληρωμένης αναφοράς/μελέτης).

Πιθανόν να είμαι ο λιγότερο κατάλληλος  (καθώς είμαι από τους πιο «καινούριους» και μάλιστα με ένα «αναγκαστικό διάλειμμα») αλλά έχοντας πρόσφατη την επιστροφή στο «χώρο ΕΣΠΑ» (ως αποσπασμένος δημόσιος υπάλληλος σε μια Διαχειριστική Αρχή), δεν κατάφερα να αποφύγω μια απόπειρα ανατροφοδότησης (κυρίως συγκέντρωση παλιότερων σχολίων) στο πνεύμα της ελπίδας ότι θα απαντηθούν στην, υπό διαμόρφωση όπως παρατηρώ, ολοκληρωμένη παρέμβαση:

  • Θα είχε ιδιαίτερη αξία ο εντοπισμός των αρχικών οδηγιών της ΕΕ που μπορεί να έχουν οδηγήσει και στις ελληνικές στρεβλώσεις. Για παράδειγμα, στους «σεμιναριάκηδες» (στους οποίους θα μπορούσε να συμπεριλάβει κι άλλες κατηγορίες π.χ. αποδέκτες κρατικών ενισχύσεων κλπ), έχω την αίσθηση ότι μόλις στην τρέχουσα προγραμματική περίοδο 2014-2020, δίνεται έμφαση στον εντοπισμό πολλαπλών ωφελειών του ίδιου φυσικού προσώπου από το σύστημα παρακολούθησης δεικτών.
  • Ενώ αναδεικνύεται επαρκώς το εύρος του διαφορετικού τύπου έργων/παρεμβάσεων που εντάσσονται στις χρηματοδοτήσεις ΕΣΠΑ, δεν γίνεται το ίδιο με τον όρο «μελέτες»: μελέτες ωρίμανσης, συμβουλευτικές μελέτες, τεχνικές μελέτες (απαραίτητες πριν από κάθε τεχνικό έργο), μελέτες εφαρμογής (που στα έργα πληροφορικής «συνηθίζεται» να περιλαμβάνονται στο ίδιο το έργο) κ.α.
  • Δεν παρατήρησα κάποια ρητή αναφορά στο ξεχωριστό (και όχι αμελητέο) Ε.Π. Τεχνική Βοήθεια (ή Τεχνική Υποστήριξη Εφαρμογής), που είναι πηγή χρηματοδότησης πολλών από τις συμβουλευτικές υπηρεσίες που αναφέρονται.
  • Χρειάζεται μεγαλύτερη διερεύνηση το κομμάτι της «επικοινωνίας» (βλ. υλικό, ημερίδες κλπ) καθώς στον όγκο (βλ. προϋπολογισμό), στις προδιαγραφές και τον έλεγχό του δίνει παραδοσιακά ιδιαίτερη βαρύτητα η Ε.Ε.
  • Αφήνεται να εννοηθεί σε διάφορα σημεία ότι η αρχή και το τέλος μιας προγραμματικής περιόδου είναι κάτι ευέλικτο ή/και διαφορετικό σε κάθε χώρα. Έχω την αίσθηση ότι υπάρχουν συγκεκριμένοι κανόνες πότε ενεργοποιούνται οι δυνατότητες ένταξης, επιλεξιμότητας, πληρωμής δαπανών κλπ, που δύσκολα παρακάμπτονται
  • Η παρέμβαση του κου Αντώνη Γκόλτσου, πρώην επικεφαλής της αποστολής της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων στην Ελλάδα, σχετικά με το παράδειγμα της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων που «θα μπορούσε να αποτελέσει ένα καλό πρότυπο για το ΕΣΠΑ», μου θύμισε μια πρόταση (κάπου στα μέσα του 2012, αν δεν κάνω λάθος) του κ. Γ. Βαρουφάκη για «outsourcing των αδιάθετων πόρων του ΕΣΠΑ στην ΕΤΕπ». Θα ρωτούσα λεπτομέρειες για τη σχετικά πρόσφατη συνεργασία με ΕΤΕπ στο πλαίσιο της ολοκλήρωσης του ΕΣΠΑ 2007-2013 (και όχι μόνο; ).

  • Ως προς την παρέμβαση του πρώην προέδρου του ΣΕΣΜΑ, κατά καιρούς έχω αναρωτηθεί για τις πρωτοβουλίες του συγκεκριμένου χώρου (που ευρύτερα, όπως καταλαβαίνω, αναφέρεται ως «ΕΣΠΑτζήδες»), όπου δίνεται ιδιαίτερη έμφαση ως προς την «αυτοπροστασία» του (π.χ. μέσω μητρώου μελετών, διαφάνειας στα θέματα των μελών του κ.α.) καθώς ακούγεται αρκετά οξύμωρο να χρειάζεται ακόμη κι εδώ η κρατική «ρύθμιση».

    Πέρα από την άποψή του για τους πολλούς ιδιώτες μη μέλη του, θα ήθελα και άποψη για τους υπόλοιπους εμπλεκόμενους, όπως «μελετητές του δημοσίου» (π.χ. Πανεπιστήμια) αλλά και τη διεθνοποίηση, τελευταία, του σχετικού «ανταγωνισμού» (π.χ. απευθείας ανάθεση διάφορων μελετών στον ΟΟΣΑ και άλλους διεθνείς οργανισμούς, με παρέμβαση και από την Task Force (νυν SRSS)). Και εννοείται θα ήθελα και τις απόψεις των τελευταίων. Νομίζω είναι ευνόητη η έμφαση στο σημείο αυτό καθώς τίθενται θέματα «σύγκρουσης συμφερόντων», αφού όσο πιο απλοποιημένο είναι ένα πλαίσιο ή όσο περισσότερη τεχνογνωσία μεταφερθεί στις ίδιες τις δομές τόσο λιγότερη εξωτερική βοήθεια θα χρειαστεί στην πορεία.

    Ενδεικτικό αντικείμενο έργου, στο οποίο θα επικέντρωνα: το νέο ΣΔΕ (=Σύστημα Διαχείρισης και Ελέγχου Πράξεων) και το αντίστοιχο εγχειρίδιο διαδικασιών, το οποίο έχει αποτελέσει αντικείμενο πολλών έργων αλλά και νομοθετικών παρεμβάσεων τόσο για τη διαμόρφωσή του όσο και για την απλοποίησή του κατά καιρούς. Στο αποτέλεσμα του πιο πρόσφατου έργου για την προσαρμογή του στη νέα περίοδο (βλ. Εξέλιξη προετοιμασίας νέου ΕΣΠΑ) θα μπορούσε κανείς να παρατηρήσει τόσο τον σαφώς εγγραφοκεντρικό προσανατολισμό (ενώ υπάρχει Πληροφοριακό Σύστημα που το υποστηρίζει (βλ. ΟΠΣ/Εργόραμα, που θα έπρεπε να ακολουθεί τις οδηγίες για #eCohesion*) όσο και τις χρονικές αποκλίσεις μέχρι την επίσημη παράδοσή του. Προοπτικές ηλεκτρονικοποίησης των διαδικασιών, που βασίζονται στα παραδοτέα των έργων αυτών, εννοείται υπάρχουν. Για παράδειγμα, στο κείμενο του ΕΠ. Μεταρρύθμιση Δημόσιου Τομέα ():

    Κεφάλαιο 10 (σελ. 361) Μείωση του διοικητικού φόρτου για τους δικαιούχους
    (…)
    Με βάση την αποτίμηση της προγραμματικής περιόδου (ΠΠ) 2007-2013, οι ελληνικές αρχές θεωρούν το υφιστάμενο ΣΔΕ αξιόπιστο και λειτουργικό.
    (…)
    Έχει αναπτυχθεί η επιχειρησιακή πλατφόρμα «ΔΙΑΥΛΟΣ» που αποτελεί τον αποκλειστικό χώρο δημοσιοποίησης και διαβούλευσης εγγράφων μεταξύ των υπηρεσιών για την παροχή έγκαιρης πληροφόρησης προς τους φορείς που εμπλέκονται στη διαχείριση, τον έλεγχο και την παρακολούθηση των συγχρηματοδοτούμενων έργων.
    (…)
    Η πλήρης εφαρμογή της ηλεκτρονικής διαχείρισης των διαδικασιών του ΣΔΕ τοποθετείται αρχές του 2016*.

    Αλλά αυτό απέχει λίγο από την πραγματικότητα (όπως, τουλάχιστον, την αντιλαμβάνομαι εγώ εδώ και λίγο καιρό) ενώ την ίδια στιγμή δεν μπορώ να εντοπίσω πώς αντιμετωπίζονται άλλα βασικά θέματα όπως π.χ. θέματα συντονισμού από την -πολύ κρίσιμη για μένα- φάση ακόμη της εξειδίκευσης των επιχειρησιακών προγραμμάτων σε δράσεις, έργα κλπ.:

    8.1 (Σελ. 289 του παραπάνω κειμένου για το Ε.Π. ΜΔΤ) Γενικές λειτουργίες συντονισμού
    Σε επίπεδο ΕΠ, η ΔΑ κάθε ΕΠ θα διασφαλίσει την συμπληρωματικότητα και τη συνέργεια με τις παρεμβάσεις άλλων ΕΠ, σε συνεργασία με τις αντίστοιχες ΔΑ, στοχεύοντας στον συγχρονισμό υλοποίησης και στις οικονομίες κλίμακας, στη μη επικάλυψη των χορηγουμένων χρηματοδοτήσεων και την αποφυγή «ανταγωνιστικής» λειτουργίας τους.

Στο σημείο αυτό θα σημείωνα την πρώτη μου επαφή με διαδικασίες ελέγχου από ευρωπαϊκό όργανο (αξίζει, νομίζω, διερεύνησης το κατά πόσο έχει αλλάξει η κατάσταση). Παρά τη διαβεβαίωση στην απευθείας επικοινωνία μου με την ECA:

The ECA, including the auditors are able to accept, verify and treat digital signed documents. In addition, the ECA itself has since 2010 a PKI infrastructure in place and is also able to digitally sign documents

η καθημερινή πρακτική απείχε πολύ:

Στην αναφορά για «ελλιπή κεντρικό σχεδιασμό/παρακολούθηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση» και την αναγκαιότητά του, τέλος, θα συμπλήρωνα την ευρύτερη συζήτηση για το μέχρι ποιό σημείο φτάνει η ευθύνη μετά την όποια παραλαβή των συμβουλευτικών έργων (μιας και χαρακτηρίζονται συχνά ως απλά γνωμοδοτικά ενώ σε πολλές περιπτώσεις γίνονται διορθώσεις ή/και άλλες παρεμβάσεις) και αν το βάρος μεταφέρεται αποκλειστικά στους αναθέτοντες. Το τελευταίο σαφώς είναι σημάδι ότι χρειάζεται να ενισχυθεί η διαδικασία των παραλαβών. Κατ’ επέκταση, το ίδιο ερώτημα μπορεί να τεθεί και για την ευθύνη των υπηρεσιών της ΕΕ όταν εγκρίνουν τα συγκεκριμένα σχέδια/προτάσεις τόσο για το περιεχόμενο όσο και για τον τρόπο υλοποίησής τους.

* Ο διαγωνισμός για την «Υλοποίηση του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος (Ο.Π.Σ.), σύμφωνα με τις απαιτήσεις της Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020» «τρέχει» εδώ και λίγο καιρό (από τα μέσα Δεκ 2015) και βάσει των τεχνικών προδιαγραφών δημιουργούνται ελπίδες για:

  • Πλήρη μοντελοποίηση του συνόλου των διαδικασιών (αναφέρεται ως κρίσιμος παράγοντας, θα γίνει από τον Τεχνικό Σύμβουλο) στις οποίες χρησιμοποιείται το ΟΠΣ βάσει του ΣΔΕ (η διατύπωση αυτή σε συνδυασμό με την εγγραφοκεντρική προσέγγιση του ΣΔΕ κάπως με προβληματίζει αλλά ας είναι)
  • Την υποστήριξη εκτέλεσης των ροών εργασιών από το περιβάλλον λειτουργίας τους (μάλιστα στο πρότυπο  BPMN 2.0, χωρίς μετάφραση σε άλλη κλειστή τεχνολογία)

Αλλά αυτά θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για «εμπλουτισμό» της ανάρτησης για τα έργα με μοντελοποίηση/εκτέλεση διαδικασιών οπότε δε θα επεκταθώ περισσότερο.